Vrh

Tvoja trenutna lokacija:  Index / Info / Društvo

PRE 120 GODINA SRBOBRAN IMAO 15.000 STANOVNIKA I DVE APOTEKE!


Danas u Srbobranu imamo pet apoteka i oko 14.000 stanovnika. Nekad je to bilo drugačije.


Tekst koji je ispred vas vodi nas kroz istoriju apotekarstva. Napisao ga je za života novinar i publicista Milenko Genčić, a zahvaljujući njegovim potomcima Srbobran.net ima ekskluzivno pravo da ga objavi na ovom portalu.

-Spravljanjem lekova izričito je rečeno da se mogu baviti samo lica sa diplomom farmacije.

Novosadski apotekar Andrija Mirković popisao je u “Aesculapu” (almanah za farmaciju i hemiju iz 1922. godine) sva mesta u Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca, koja su imala apoteke. Zanimljivo je da apotekar Mirković  u toj svojoj knjizi navodi kada je apoteka otvorena, kao i broj stanovnika u mestu.

 Srbobran je 1922. godine imao 15.251 stanovnika i dve  apoteke :  Mr.Ph. Milana Kaplarskog koja je otvorena 1896.  i  Mr.Ph.Ludviga Barkovića koja je otvorena 1852.

Vojvodinu su u to vreme sačinjavali Bačka, Banat i Baranja. Imala je Vojvodina tada 185 apoteka, a broj stanovnika iznosio je 1.316,615.

Prvu apoteku u Novom Sadu otvorio je Jovan Grosinger 1771. godine,  zatim Gavra Plavšić 1801. pa potom Milutin Popić 1867. Stevan Herceg 1895. zatim Dušan Ilin 1909. pa Vlada Jugović 1920. i Svetozar Alargić 1920.

Novosadski apotekar Joca Divild prvi je otvorio apoteku u Kaću 1909. godine gde je živelo 4.312 stanovnika, da bi se zatim preselio u Srbobran,  gde je imao svoju apoteku. U Novi Sad vratio se 1932.godine.

Interesantan je još jedan podatak da je Novi Vrbas imao u to vreme, jednu apoteku na 3.567 stanovnika, a Stari Vrbas, takođe jednu apoteku na  4.971 stanovnika.

Novi Sad imao je u to vreme 8 apoteka na 39.147 stanovnika. Veliki Bečkerek brojao je 27.523 stanovnika i 6 apoteka, dok je glavni grad Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca – Beograd imao 111.742 stanovnika i 24 apoteke.

Novosadski apotekar Marković je uradio i cvetni kalendar sa tačnim nazivima biljaka na latinskom jeziku. U kalendaru je naznačio i njihovo vreme za sabiranje od januara do decembra. U ovoj zanimljivoj knjizi iz istorije apotekarstva našao se i pravilnik o spravljanju apotekarskih recepata koje je odobrilo Ministarstvo narodnog zdravlja, gde je izričito rečeno da se ovim poslovima mogu baviti samo magistri farmacije i diplomirani hemičari.

Apotekari su morali voditi poslovne knjige radi utvrđivanja poreza na promet. Posebne poteškoću u to vreme je prestavljalo retaksiranje recepata radi naplate od organizacije radničkog osiguranja. Zvanično dinar je bio u opticaju, ali i kruna je još uvek bila platežno sredstvo kod građana. Ipak, obračun se morao vršiti isključivo u dinarima.

Radi zaštite domaće industrije lekova Ministarstvo zdravlja zabranilo je uvoz svih lekova koje proizvode fabrike u zemlji.

Apotekari su u svojim laboratorijama ispitivali mokraću i pljuvačku. Pružali su prvu pomoć prilikom trovanja alkalijama, alkoholom, anilinom, amonijakom, atropinom, cijankalijem, masnom sodom, kiselinom, zatim mesom, ribom, sirom, kobasicama, nikotinom i tako dalje, a za svako trovanje data je i terapija.

U apotekama pored magistra farmacije radili su i apotekarski pomoćnici koji su na posebnim tečajevima morali da savladaju opštu hemiju, analitičku hemiju, farmaceutsku farmakologiju, fiziku, botaniku, botaničke vežbe sa anatomijom, mikroskopske vežbe, higijenu, lekarske zakone i naredbe. Završni ispit polagali su pred specijalnom komisijom Ministarstva zdravlja sastavljenom od profesora fakulteta.

Ada je imala u to vreme 13.103 stanovnika i jednu apoteku, Apatin 13.436 stanovnika i jednu apoteku, Stari Bečej 19.658 stanovnika i tri apoteke. Jednu je otvorio Julije Smik još 1798. godine, dok je Čurug spadao među veća mesta u Vojvodini i imao 10.473 stanovnika, ali samo jednu apoteku. Melenci u to vreme imaju jednu apoteku  i 9.466 stanovnika, Pančevo 19.394 stanovnika i 5 apoteka, ali i najstariju u Vojvodini i Srbiji koju je držao Jovan Teodorović, a otvorio je još 1735. Milivoje Stanojšić otvorio je drugu nešto kasnije -1792.godine. Senta je imala čak 30.697 stanovnika i 4 apoteke, a Sombor 37.000 stanovnika i 5 apoteka. Temerin, Titel i Žabalj imali su po jednu apoteku i negde od 5 do 9 hiljada stanovnika. U to vreme Vršac ima 6 apoteka i 27.000 stanovnika, dok najveći grad u Vojvodini sa 101.857 stanovnika ima 15 apoteka.

U Srbiji Čačak je tada bio mali grad i brojao je samo 5.088 stanovnika i dve apoteke. Gornji Milanovac iako je imao samo 2 hiljade žitelja imao je dve apoteke. Jagodina na 4 hiljade stanovnika jednu apoteku, a Kraljevo takođe. Kruševac nešto više stanovnika i dve apoteke. U to vreme Kragujevac sa 15.600 stanovnika ima 4 apoteke. Niš sa 25.000 stanovnika 5 apoteka, Pirot dve, Požarevac 3, Šabac 3, Smederevo, Užice i Valjevo po dve, Veliko Gradište jednu apoteku, a Zaječar je imao dve.

Crna Gora imala je 8 apoteka i to u Baru, Beranama, Bjelom Polju, Cetinju, Nikšiću, Ulcinju i Podgorici na ukupan broj stanovnika od 172.960 stanovnika.

Milenko Genčić   



 

Postavio: Administrator dana 2016.10.06   |  Ocena:  

 

                                    

 

Glasaj
     

Komentar na ovu vest mogu ostaviti samo registrovani korisnici našeg portala!
 Prijavi se
PESMA DANA



PETICIJA

Partneri
Arhiva
Srbobran.net
Dom zdravlja
Restoran Gurman
Agrosimsa
Nijansa
Švrća
Lagrad
Kamen Mermer
Reklam Dizajn
Raspored sahrana
Apolon
Pc world