Srbobran.net web portal


http://srbobran.net/news/1/570/lazindan/

Verzija za tampu / To Screenview



LAZINDAN!


Na današnji dan rođen je Laza Kostić, srpski književnik, pesnik, novinar, prevodilac, dramski pisac i estetičar. Povod za ovaj tekst leži ne samo u danu njegovog rođenja, već i u ponovnom interesovanju javnosti nakon filma „Santa Maria della Salute“ za tragičnu ljubav pesnika Laze i naše nekadašnje sugrađanke Jelene Lenke Dunđerski.


Laza Kostić rođen je 31.januara 1841. godine u Kovilju. Potiče iz vojničke porodice. Gimnaziju je završio u Novom Sadu, Pančevu i Budimu, a studije prava i kasnije doktorat na Peštanskom univerzitetu. Kostić je bio pesnik romantizma, napisao je preko 150 lirskih i dvadesetak epskih pesama, balada i romansi, tri drame, etičke rasprave, filozofske traktate, kao i veliku monografiju o Jovanu Jovanoviću Zmaju. Od prevodilačkog rada najznačajniji su njegovi prevodi Šekspira („Romeo i Julija“, „Hamlet“ i „Ričard III“). Ipak, najpoznatija su mu dela programska pesma „Među javom i med snom“, kao i“Santa Maria della Salute“, jedna od najlepših i najvrednijih dela srpske lirske eknjiževnosti.

Laza za radnim stolom

Najmlađu ćerku Lazara Dunđerskog,Lenku,Laza je upoznao 1891. godine, kada je imao pedeset godina, a ona tek dvadeset. Godinama ranije Lenka je slušala o porodičnom prijatelju i pesniku nemirnog duha i čitala njegovu poeziju. Laza je bio očaran njenom lepotom, inteligencijom i mladošću, a Lenka njegovom prirodom, obrazovanjem i pesničkim darom. Međutim, kao prijatelj porodice i iznad svega moralan čovek, Laza je bio svestan nemogućnosti njihove veze.

Leto 1904 u Čelarevu. S leva na desno: Teodora, supruga dr Gedeona Dunđerskog, dr G. Dunđerski, Laza Kostić, Đoka Dunđerski, Kosta Georgijević i dr Radivoj Simonović

U svojoj unutrašnjoj borbi, pronalazio je načine kako da se odupre Lenkinoj lepoti i mladalačkom šarmu. Pisao je prijatelju Nikoli Tesli pokušavajući da ga ubedi da se on oženi Lenkom. Međutim, Tesla mu je jasno stavio do znanja da ga zanima samo nauka, a Lenka je odgovorila da bi se udala samo za nekog poput Laze. Nakon toga, u manastiru Krušedol Laza je pokušao da nađe svoj mir. Međutim, upravo na tom svetom mestu je napisao pesmu „Gospođici L.D.“ posvećujući je svojoj muzi. Postoji predanje da je pesmu Lenka pohranila u svoj dnevnik i spomenar i čuvala je u drvenom kovčegu, a da je taj kovčeg nakon njene smrti nestao. Nestankom kovčega i Lenkinih autentičnih zapisa, nestala je istinito svedočanstvo o Lazinoj i Lenkinoj ljubavi.

Laza i Lenka

Beg od ljubavi Laza je pokušao da nađe u braku sa Julijanom Palanačkom iz Sombora. Oženio se na predlog Lenkinog oca Lazara koji mu je na venčanju i kumovao.Samo dva meseca kasnije, 8.novembra 1895. godine, na svoj 25. rođendan, Lenka je tragično preminula u Beču.Sahranjena je na Pravoslavnom groblju u Srbobranu. Do danas zvanična verzija njene prerane smrti kao uzrok navodi tifusnu groznicu, iako se o uzrocima smrti i tada, pa sve do današnjih dana, mnogo spekulisalo. Lazina tuga za Lenkom, životnom ljubavlju i inspiracijom, bila je nezamisliva. Nakon tragedije, napisao je pesmu „Santa Maria della Salute“, jednu od najlepših i najbolnijih ljubavnih pesama srpske književnosti. Laza Kostić preminuo je u Beču 1910. godine, a sahranjen je na Velikom pravoslavnom groblju u Somboru. Ostaće zapamćen kao jedan od najznačajnijih kljiževnika srpskog romantizma i kao tragični lik jedne neostvarene, nezemaljske ljubavi.

J.M.




Powered by Koobi:CMS 7.72 © Bitskin® Webdesign